آموزش و پرورش و توسعه
 

تاريخچه و ساختار  نظام آموزشي

پيش از ورود اسلام، سند (پاكستان كنوني) مهد تمدن هاي برهمايي و بودايي بود. با فتح سند روابط فرهنگي و علمي مردم اين منطقه با مسلمانان ايران و اعراب برقرار شد.برخي از دانشمندان مسلمان به اين سامان آمده ودانشمندان هندي به كشورهاي اسلامي رفتند.(سدهات)؛ نخستين كتاب هندي است كه بانام(السند هند)به عربي ترجمه شد.مدتي پس ازترجمة(سدهانت )كتا يوناني(مجسطي)نيز به عربي ترجمه شد. مسلمانان از هيئت هندي و يوناني استفاده كرده و به پيشرفت هاي چشمگيري دست يافتند.كتاب (كليله و دمنه)در زمان ساسانيان از هندوستان به ايران آورده شده و توسط عبدالله بن مقفع به عربي ترجمه شد.كتاب ديگري به نام(يوذسف) و(بلوهر)نيز از سانسكريت به عربي ترجمه شد.بزرگترين اثر علمي در اين دوره از هندوستان به كشور اسلامي انتقال يافت، اعداد هندسي است که بعدها با نام اعداد عربي به غرب منتقل شد و تاكنون رايج است.پيش از اين مسلمانان، با حروف ابجد و غربي ها با اعداد رومي محاسبات را انجام مي دادند.در اين اثنا همچنين،كتب بودايي به عربي ترجمه شد.از جمله كتابهاي ديگري كه دراين دوره به عربي ترجمه شد مي توان از شناق (چنكيه) و يا (گهر) و(ادب الملك) نام برد.زبان اردو نيز در اين دوره و با امتزاج زبان هاي عربي،فارسي،سانسكريت و ساير زبان هاي محلي شكل گرفت و كم كم زباني بوجود آمد كه بعدها يكي از زبان هاي مهم شبه قاره محسوب گرديد.

 

ساختارآموزشي پاكستان به دو سطح آموزش پيش دانشگاهي و آموزش عالي به شرح ذيل قابل تقسيم است :

1-آموزش پيش دبستاني

2-آموزش ابتدايي مشتمل برپايه هاي اول تا پنجم

3-آموزش مقدماتي متوسطه مشتمل بر پايه هاي ششم تا هشتم

4- آموزش تکميلي متوسطه مشتمل بر پايه هاي نهم تا دهم

5- آموزش كارداني مشتمل بر پايه هاي يازدهم تا دوازدهم

6-آموزش كارشناسي

7-آموزش كارشناسي ارشد

8-آموزش دكتري

 

آموزش پيش دبستاني

مقطع آموزش پيش دبستاني در کشور پاکستان مدت زمان 6 ماه  به طول انجاميده  و از سن5سالگي آغاز مي گردد.گفتني است که کليه برنامه هاي آموزشي و مراقبتي مراکز آموزش پيش دبستاني کشور پاکستان به صورت اجباري و رايگان به کليه کودکان پاکستاني ارائه مي گردد.مهدكودك از جمله اولين مكان هاي آموزشي کشور پاکستان به شمار مي آيدكه كودكان را جهت آموزش و تربيت بدانجا مي سپارند. پس از مهدكودك دورة آمادگي است، اين مرحله از مراحل آموزش بمدت 1سال براي كودكاني كه قصد ورود به مقطع ابتدايي را دارند در كودكستانها ارائه مي گردد.گذراندن دوره آمادگي براي كودكان بين رده هاي سني 4 تا 5 سال كه قصد ورود به مقطع ابتدايي را دارند، الزامي است. چراکه والدين كودكان به هنگام ثبت نام  کودکان خود در مدارس ابتدايي، ملزم به ارائه مدرك قبولي دوره آمادگي فرزند خود را مي باشند.هدف از گذراندن اين دوره ، آشنايي کودکان با دروس، ضوابط، شرايط مدرسه و همچنين تقويت و پرورش قابليت هاي فكري و روحي و اجتماعي آنان و نهايتا آماده سازي کودکان جهت ورود به مقطع آموزش ابتدايي است

آموزش ابتدايي

ساختار آموزش ابتدايي

نرخ معلمين زن
تعداد كل معلمين
نرخ دختران ثبت نامي
تعداد كل کودکان ثبت نامي
تعدادمدارس
سال تحصيلي
84500
260900
3342000
10400000
110522
1990
92700
277800
3675000
10937000
114142
1991
94900
293500
3714000
10736000
112379
1992
69300
299000
4596000
12726000
130596
1993
109600
322000
5055000
13288000
134060
1994
114500
334000
5638000
14264000
139634
1995
109300
331000
5702000
14527000
143130
1996
112600
339500
6312000
15553000
150963
1997

برنامه هاي آموزشي

ازجمله مهمترين برنامه هاي آموزشي مقطع آموزش ابتدايي ميتوان به دروس زبان اول،زبان دوم، رياضيات،علوم اخلاقي واسلامي،فيزيك،علوم،هنر،علوم اجتماعي،زبان فارسي پشتو و فرهنگ پاكستاني،كار عملي و طرح درختي اشاره نمود. گفتني است که مدت زمان ارائه هفتگي دروس آموزشي مقطع ابتدايي بردوره هاي آموزشي5روزكاري كامل(4ساعت و40دقيقه طي 7جلسه آموزشي و نصف روزشامل 2ساعت و40 دقيقه طي 4 جلسه آموزشي)مشتمل مي گردد.گفتني است که مدت زمان ارائه هفتگي دروس آموزشي مقطع مقدماتي متوسطه بردوره هاي آموزشي5روزكاري كامل(5ساعت و 20دقيقه طي 7جلسه آموزشي و جلسات نصف روزه شامل 2ساعت و20 دقيقه طي 4 جلسه آموزشي) مشتمل مي گردد.كل دوره هاي هفتگي آموزشي بر 45 هفته آموزشي مشتمل مي گردد.

برنامه هاي آموزشي پايه بنا به پايه هاي تحصيلي

پايه هاي 4و 5
پايه3
پايه هاي 1و2
ماده درسي
پايه
تعداد ساعات هفتگي
تعداد جلسات هفتگي
تعداد ساعات هفتگي
تعداد جلسات هفتگي
تعداد ساعات هفتگي
تعداد جلسات هفتگي
ساعات هفتگي
4
6
-
-
-
-
زبان اول
-
-
2
3
2
9
شنيدن و صحبت كردن
-
-
6
9
8
12
خواندن
-
-
4
6
4
6
نوشتن
4
6
4
6
-
-
زبان دوم
6
4
4
6
6
9
رياضيات
6
4
2
3
20/1
2
علوم اسلامي
3
2
2
3
2
3
 تربيت بدني
5
20/3
-
-
-
-
 علوم
4
40/3
-
-
-
-
علوم اجتماعي وفرهنگ پاكستاني
3
2
-
-
-
-
علوم هنري
1
40/0
-
-
-
-
كارعملي / طرح درختي
40/26
40
26
39
26
39
جمع

افت تحصيلي

بالاترين نرخ افت تحصيلي مقطع ابتدايي دركلاسهاي اول و دوم مي باشد.25% پسران و 40%دختران پيش از ورود به كلاس دوم ابتدايي ،مبادرت به ترک تحصيل مي نمايند.نرخ افت تحصيلي درسطح شهري32% ودرمناطق روستايي59%ميباشد.نرخ افت تحصيلي مردان روستايي54%ونرخ افت مردان شهري5 نيز/26%مي باشد.درمقايسه نرخ افت مردان ، نرخ افت زنان روستايي67% و زنان شهري 38%مي باشد. نرخ افت تحصيلي افراد در استانهاي کشور بسيار بالا است.در منطقه پنجاب نرخ افت روستايي54 % وشهري 47% است.درمنطقه سند نيزنرخ افت تحصيلي افراد روستايي بر75% و نرخ افت تحصيلي افراد شهري بر40% بالغ مي گرديد.در منطقه  NWFPنيز، نرخ افت  تحصيلي افراد روستايي بر72% و افراد شهري بر63% بالغ مي گردد.در منطقه بلوچستان نيز نرخ افت تحصيلي افراد روستايي بر 78% و نرخ ترک تحصيل افراد شهري بر 68% بالغ مي گردد.

آموزش متوسطه

تاريخچه

نخستين مدارس متوسطه پاکستان توسط بريتانيايي ها يا مبلغان مذهبي آمريكايي داير گرديد. مدرسة پسرانه اشراف زادگان لاهور، كالج نخبگان (پيشين) و كالج ايچي سن (فعلي)، توسط بريتانيايي ها به منظور آموزش شاهزادگان هندي-پاکستاني وفرزندان ذکورکارمندان دولت تأسيس گرديد.اندكي بعد مراکزمشابهي باعنوان كالج ملكه ماري براي اشراف زادگان دخترداير گرديد.مراکز آموزشي نيمه دولتي ايچي سن و ملكه ماري كه تا حدودي مشابه مدارس خصوصي بوده و شهريه تحصيلي دريافت مي نمايند،به ارائه آموزش متوسطه به دانش آموزان سطوح مختلف جامعه اعم ازدانش آموزان كم بضاعت مبادرت مي نمايند.در حال حاضر دولت براي دانش آموزان با استعدادي كه توانايي پرداخت شهريه ندارند با كمك افراد متمولي كه بر تحصيل دانش آموزان اصرار مي ورزند فرصت تحصيلات رايگان فراهم ساخته است.

ساختار آموزشي

آموزش متوسطه از2مرحله به شرح ذيل متشکل مي گردد :

مرحله مقدماتي متوسطه

اين بخش از آموزش پس از استقلال رشد بسيار زيادي داشته است. با رشد اين دوره كه با عنوان دوره آماده سازي دانش آموزان جهت ورود به كالج از آن ياد مي گردد، تحولي عميق در ايجاد كالج هاي جديد و افزايش آموزش هاي فني صورت گرفته است.

مقطع پيش دانشگاهي( آموزش تکميلي متوسطه )

آموزش متوسطه داراي گروه تحصيلي علوم انساني، گروه آمادگي مهندسي و گروه آمادگي پزشكي است.ازجمله مهمترين دروسي كه در گروه علوم انساني تدريس ميگردد ميتوان به دروس تاريخ،علوم اجتماعي،جغرافيا،روانشناسي،اقتصاد،انگليسي،زباناردو،فارسي،عربي،پنجابيو...اشاره نمود.

در حقيقت،مرحله پيش دانشگاهي آموزش متوسطه ،مرحله مقدماتي جهت ورود به مقطع آموزش عالي است.

آموزش مقدماتي متوسطه

ساختار آموزشي

 

تعداد معلمين زن
تعداد كل معلمان
تعداد دختران ثبت نامي
تعداد كل دانش آموزان ثبت نامي
تعدادمدارس
سال تحصيلي
69100
210200
1035000
3519000
15234
1990
75900
236600
1128000
3825000
16971
1991
79300
244500
1153000
4060000
17415
1992
70000
195400
1351000
4208000
20532
1993
95200
251200
1544000
4610000
21307
1994
104100
262200
1861000
5341000
22089
1995
86600
254300
1750000
5053000
22872
1996
88500
256400
1932000
5302000
24403
1997

 

برنامه هاي آموزشي

مقطع آموزش مقدماتي متوسطه برسالهاي آموزشي 8-7-6مشتمل گرديده و به صورت رايگان و اجباري ارائه مي گردد.از جمله مهمترين برنامه هاي آموزشي مقطع مقدماتي متوسطه ميتوان به زبانهاي اول ودوم طي6جلسه هفتگي،رياضيات طي4جلسه هفتگي،علوم طي3جلسه هفتگي،علوم اجتماعي طي3جلسه هفتگي،آموزش بهداشتي وفردي طي6جلسه هفتگي،علوم اسلامي واخلاقي4جلسه هفتگي،تئاتر،زبان فارسي،كشاورزي و علوم فني طي6جلسه هفتگي،كار عملي وطرح درختي طي1جلسه هفتگي اشاره نمود.زبان آموزشي  اين مقطع زبان انگليسي اجباري است.

كل مدت زمان
تعدادجلسلت هفتگي
موضوعات آموزشي
-
-
زبانها ي اول و دوم
33/13
6
زبان اول
88/8
4
زبان دوم
13/13
6
زبان انگليسي اجباري
67/6
3
زبان عربي
88/8
4
رياضيات
66/6
3
علوم
66/6
3
علوم اجتماعي
66/6
3
آموزش بهداشتي و فردي
88/8
4
آموزش اسلامي و اخلاقي
33/13
6
طراحي ،زبان فارسي،كشاورزي و علوم فني
22/2
1
طرح درختي  وكار عملي

اصلاحات آموزشي

ازجمله مهمترين اصلاحات اعمال گرديده برساختار آموزش مقدماتي متوسطه پس ازاستقلال کشور، مي توان به موارد ذيل اشاره نمود :

اعمال تحولات كمي و كيفي در ساختار آموزشي

تاسيس مدارس راهنمايي جديد

بازبيني و تجديد نظر برنامه هاي درسي

تاليف كتب درسي مطابق با متد پيشرفته روز

تدارک امكانات آموزشي بسيار محدود براي مدارس

 مقطع تکميلي متوسطه

مقطع تکميلي متوسطه خود بر2مرحله كلاسهاي9و10وكلاسهاي11و12 مشتمل ميگردد.مقطع آموزشي فوق، اجباري و غير رايگان است. زبان آموزشي  اين مقطع آموزشي، زبان اجباري اردو است.

سطوح آموزشي
97-1996  
2002-2001 
نرخ حضور افراد در سطح مقدماتي متوسطه
7/29%
8/48%
نرخ حضور افراد در سطح تکميلي متوسطه
10%
20%
تعداد مدارس مقطع مقدماتي متوسطه
14595
29090
تعداد معلمين مقطع مقدماتي متوسطه
95800
125280
تعداد مدارس مقطع تکميلي متوسطه
9810
19410
تعداد معلمين مقطع تکميلي متوسطه
160600
213310

 

برنامه هاي آموزشي

 

Set 3
Set 2
 Set 1
رياضيات-1
آمار
روانشناسي
رياضيات-2
آمار
جغرافيا
اقتصاد-3
آمار
جغرافيا
اقتصاد- 4
دروس اسلامي
مدني
تاريخ- 5
دروس اسلامي
مدني
تاريخ – 6
دروس اسلامي
زبانهاي عربي / فارسي
اقتصاد- 7
دروس اسلامي
روانشناسي
دروس اسلامي– 8
آموزش سلامت و بهداشت
زبانهاي عربي  پيشرفته و اردو
علوم آزمايشگاهي– 9
تاريخ
مدني

آمار تحصيلي

طبق آماربدست آمده طي سال1991،تعداد 11978باب مدرسه متوسطه، تعداد 154802دبير متوسطه و تعداد 2995000 نفر دانش آموز دبيرستاني وجود داشت.نسبت دانش آموزان دبيرستاني به معلمين نيز به نسبت19دانش آموز به1معلم بوده است.ميزان فارغ التحصيلان مدارس متوسطه  از 22 درصد طي  سال 1976، به 33درصد طي سال 1983،افزايش يافت. با اين حال در آغاز دهة سال 1980، تغيير قابل ملاحظه اي در ميزان فارغ التحصيلان مدارس متوسطه صورت گرفت و اين در حالي است كه كه طي سال 1975،فارغ التحصيلان دختر و پسر از نسبت  يكساني برخوردار بود.در سال 1979كه دولت به اجراي برنامه اسلامي سازي مبادرت نمود، نرخ فارغ التحصيلان پسر25درصد و نرخ فارغ التحصيلان دختر تنها 16درصد بود.طي سال 1993،اين روند با تغيير بسياري روبرو گرديده و نرخ فارغ التحصيلان پسربه7درصدونرخ فارغ التحصيلان دختر به15درصد بالغ گرديد.

آموزش استثنايي

آموزش استثنايي رشته جديد و روبه توسعه در کشور پاكستان است.عدم دسترسي به كار آزموده ، مشكل اصلي در سرعت سريع خدمات آموزش اين حوزه آموزشي است .

جهت گيري آموزشي

دانشگاه آزاد علامه اقبال لاهوري در اسلام آباد و دانشگاههاي كراچي و اسلام آباد، به ارائه دوره هاي آموزشي تا سطح كارشناسي ارشد آموزش استثنايي مبادرت مينمايند.علاوه بر اين،مركز فعال و مستقل بين المللي آموزش استثنايي دراسلام آباد در جهت ارائه آموزش به معلمين و افراد نابينا تأسيس گرديده است.علاوه بر اين، همکاريهايي نيز با آژانسهاي بين المللي نظيرOD 8 ،  WHO،سازمانهاي يونيسف و يونسكو و  UNDP/ ILOبه منظور برنامه ريزي و توسعه پروژه هاي آموزش استثنايي در رشته هاي آموزش نيروي كار،پشتيباني تجهيزات،خدمات و كمك هزينه تحصيلي و توسعه برنامه هاي ملي برقرار مي گردد. طبق آمار بدست آمده طي سال1996،تعداد كل دانش آموزان مراکز آموزش استثنايي بر3500وتعداد مراکز آموزش استثنايي بر45مدرسه بالغ مي گردد.

آموزش معلمان

از جمله مدرك مورد نياز جهت تدريس درمراکز آموزش ابتدايي(كلاسهاي اول تا پنجم) مي توان به مدرک  PTC اشاره نمود که پس از گذراندن دوره آموزشي1ساله به فارغ التحصيلان اعطا مي گردد. علاوه بر اين، برخورداري ازصلاحيت پايه(گذراندن آموزش پايه 10ساله)  جهت ورود به اين دوره  الزامي است. از جمله مدرك مورد نياز جهت تدريس درمراکزآموزش مقدماتي متوسطه نيزميتوان به مدرکCT(کارشناسي آموزش) اشاره نمود.برخورداري ازمدرک B.E.D نيزجهت تدريس درمراکز تکميلي متوسطه الزامي است.نهايتا برخورداري از مدرک M.E.Dجهت تدريس دركالج ها و دانشگاهها الزامي است.

برنامه هاي آموزشي

برنامه هاي آموزش معلمان خود بر4 بخش اصلي  به شرح ذيل مشتمل مي گردد :

1-اصول اساسي آموزش ، روانشناسي کودک و جامعه شناسي آموزش

2-مطالعه مواد درسي يا موضوعات آموزشي تخصصي درجهت نيل به اهداف تحصيلي و توسعه دانش و معلومات  معلميم سطوح مختلف آموزشي

3-آموزش روشهاي گوناگون تدريس درجهت توسعه توانمنديها و قابليتهاي مديريتي معلمين

4-تدريس عملي درجهت انتقال دانش ومعلومات آموزشي و روشهاي صحيح تدريس دروس به دانشجويان مراکز آموزش معلمان

لازم به ذکر است که مدت زمان تدريس عملي 6 هفته مشتمل بر ترم  تحصيلي كوتاه مدت (2 هفته اي) و ترم بلندمدت (4هفته اي) است.

ارتقاء سطح دانش معلمين

در راستاي ارتقاء سطح علمي معلمين سطوح مختلف آموزشي،مركز ارتقاء آموزش علمي معلمين تحت عنوان (IPSET) درجهت ارائه برنامه هاي تکميلي آموزشي برمبناي تحقيق و كيتهاي آموزشي، به منظور توسعه آموزش علمي معلمين کشور دراسلام آباد تأسيس  گرديده است.علاوه بر اين،كالج ملي آموزش معلمين فني در راستاي تعليم معلمين كالج هاي فني و مراکز پلي تكنيك تاسيس گرديده است.

  نوشته شده در  پنجشنبه بیستم بهمن 1390ساعت 11:58  توسط هادی  | 
 
  POWERED BY BLOGFA.COM